Una sa Balita

Tsansing

By
0 508

Kung nakikinig, nagbabasa, nanonood kayo ng balita, o kung hindi man ay babad sa social media, malamang naba­litaan na ninyo ang mainit na usaping kinasasangkutan ng sponsor ng pandaigdigang beauty pageant na ginanap sa bansa natin.

Ilang kandidatang buhat sa iba’t-ibang panig ng mundo ang nagsalaysay sa social media hinggil sa mapait nilang karanasan sa nasabing Pinoy na lalaki at may edad na sponsor. Sexual harassment daw. Kinausap at hinipuan daw ng sponsor na ito ang mga kandidata na sumama sa kaniya kapalit ang hindi pa tiyak na halaga o pagwawagi sa kompetisyon.

Pinangalanan ng kandidata buhat sa Guam ang nasabing lalaki na si Amado Cruz, negos­yante at isa sa sponsor ng beauty contest. Habang isinusulat ko ito, hindi pa nagbibigay ng pormal na pahayag si Cruz. Samantala, nakakalat naman sa social media ang larawan ni Cruz kasama ang mga kandidata.

Mapapansing malapit nga sa mga babae ang bawat kuha ng larawan. Mayroon nakaakbay kung hindi man halos ay nakayakap na.

Kaugnay nito, habang mainit pa ang isyu, magandang pag-usapan natin ang isang tinatawag sa sociolinguistics na loanword, o ang paghiram at tuluyang pag-angkin sa salita bilang sarili ng nanghiram, sa sitwasyon ng kultura natin, tayo ang nanghiram: ang tsansing.

Related Posts

Ginagamit nating mga Pilipino ang balbal na salitang ito, ang ‘tsansing’ bilang paraan para manamantala sa kapwa. Buhat ang tsansing sa Ingles na ‘chancing’. Buhat naman ito sa salitang-ugat na chance, na hinihiram naman natin bilang tsansa. May tsansa pa. May chance pa.

May pagkakataon pa kapag sinabing may tsansa pa. Puwede ring may paraan. Ngunit sa konteksto ng, for better or for worse, kulturang Filipino, ang chancing o tsansing ay may kinalaman sa panlalamang sa paraang senswal at sekswal.
Ginagamit natin ang salita at nilalagyan ng panlapi o affix: nanan­tsing, tsinansingan, na­tsansingan. Katunayan, noon pa man, sikat na ang salitang ‘tsansing’. Pinasikat itong lalo dahil sa kantang ‘No Touch’ ng Juan De La Cruz Band.

Sa kahit anong aspekto, masama ang tsansing. Noong hindi pa masyadong laganap ang pagkakapantay ng kasarian o gender equality (oo, hindi pa rin naman masydo ngayon, pero mayroong mala­king pagbabago na simula noon. Kung hindi nga lang sa mga politikong mahilig mangmaliit sa kababaihan), winawalang-bahala ang tsansing.

Pero ngayon, may mahigpit nang batas hinggil sa sexual harassment, mayroon na ring RA 9262 o ang ‘Anti-Violence Against Women and Their Children Act of 2004.’ Bukod pa dito ang mabilis nang pagkalat ng balita sa internet.
Madali na ring makakuha ng impormasyon (kung papaanong mabilis din ang disinformation o iyong tuwirang pagpapakalat ng maling impormasyon sa media platforms) para matimbang ang mga bagay-bagay.

Sadyang may mga sali­ta, hiram man o taal sa atin, ang hindi magandang pakinggan, gamitin, lalo gawin. Isa na nga roon ang tsansing.
***
Para sa inyong mungkahi at puna, maaari kayong magpadala ng mensahe sa akin sa jwedelosreyes@yahoo.com o sundan ninyo ang aking Facebook account dito: https://www.facebook.com/joselito.d.delosreyes

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More

Privacy & Cookies Policy