Una sa Balita

Papanagutin

0 350

Salitang ‘sagot’ ang nasa ubod ng salitang ‘papanagutin’ na ang ibig sabihin ay paaminin sa nagawang mali. Ga­wing responsable sa pag-ako sa kamalian o sa kapalpakan.

May puwersa sa salitang ‘papanagutin’ na mula sa nakararaming tao. Demand accountability, kung sa katagang Ingles isasalin. Kaila­ngang may managot.

Papanagutin ang kung sino mang responsable sa kapalpakan. Papanagutin ang isang taong tila walang pananagutan. Walang kusa sa pag-amin sa kapalpakan.

Salitang ‘sagot’ din ang nasa ubod ng mga salitang pananagutan at mananagot. Ang sagot ay ‘answer’ sa Ingles. Samantala, accountable at accountability naman ang sa salitang pananagutan. Ang may pananagutan ang pangunahing dapat managot, magbigay ng katwiran o tumanggap ng mga puna. O maparusahan. Siya kasi ang accountable.

Napakagandang katangian ng isang pinuno ang may pananagutan. Siya ang dahilan ng tagumpay, at mara­ming pinuno na ang gusto lamang ay puro tagumpay. Siya ang dahilan ng tagumpay o ang pamunuan niya. Pero bihira, lalo sa ating lipunan ang may pananagutan sa harap ng kapalpakan. Hindi umaamin sa kakulangan o kamalian ang maraming pinuno ng bayan. Hindi sasagot sa taumbayan. Ayaw managot.

Dalawa ang popular na kahulugan ng salitang ‘sagot’ sa ating lipunan. Una, iyong kapag tinatanong, sumasagot. Answer o response sa Ingles.

Ang ikalawa, ang mas malalim na kahulugan sa ating kultura ay ang sagot bilang responsibilidad. Sagot kita. O kung anuman ang gagawin o sasabihin ko, sagot ko. Ako lang ang may kargo, ang may responsibilidad.

Sagot ko ito. Anuman ang hindi ko tamang sa­sabihin, halimbawa sa column na ito, sagot ko ito. Mananagot ako sa aking mga mambabasa at sa publikasyong ito kapag may ibinigay akong ma­ling impormasyon.

Sagot ng pangalan ko, na kahit papaano, may iniingatang katiting na dangal. Nagtuturo ako sa unibersidad, nagsusulat, may pamil­yang nagdadala ng apelyido ko, mahalaga ang dangal sa akin.

Pananagutan ko, halimbawang hindi ligal ang aking ginawa, sa batas. Puwede akong maghimas-rehas nang matagal o kapag napatunayan ng hukuman na walang pananagutan, lumaya. Sagot ko sa batas.

Lahat tayo ay may pananagutan sa batas. Matagal man ang pro­seso, matagal man ang paglilitis pero, ang pananagutan ng tao na may mali o hindi ligal na ginawa, ay sa batas. Hindi sa kung sinong inilagay sa kamay ang batas.

Kung kasalanang mo­ral, pananagutan ko sa Diyos na pinaniniwalaan ko. Kapag may ginastos ako mula sa suweldo nang hindi alam ng asawa ko, pananagutan ko kay misis. At madalas itong ganitong paglilitis.

Natatandaan ko noong nabubuhay pa ang nanay ko, madalas niyang sabihin, kapag may iniutos, “mananagot ka sa akin kapag hindi mo iyan nasunod.” Bata pa lang, pinalaki na akong may malinaw na pagkilala sa pananagutan.

Pero hindi lahat ay may pagpapahalaga sa pananagutan. Lalo ang mga pinuno ng bayan. Walang kinikilalang pananagutan. Ano ba naman kung mali? Kung pumalpak? Nangyayari talaga ‘yan kahit anong pagpaplano pa ang gawin. Ang mahalaga, may pananagutan ka sa tagumpay at kabiguan nito. Iyan ang palatandaang responsable ang pinuno. Pero kung wala, papanagutin natin.

***

Para sa inyong mungkahi at puna, maaari kayong magpadala ng mensahe sa akin sa aking Facebook account: https://www.facebook.com/joselito.d.delosreyes

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More

Privacy & Cookies Policy