Una sa Balita

Pamumulitika

By ,
0 332

Nakatutuwang isiping malaganap na malaganap ang paggamit natin sa salitang ‘pamumulitika’ at mga bersyong pandiwa nito tulad ng ‘pinulitika’ o ‘pupulitikahin’, at marami pang iba.

Bagama’t kumplikado ang tunay na kahulugan at malalim na kahulugan, parang malinaw naman sa atin kung ano ang ibig sabihin ng ‘pinupulitika’. Puwedeng isi­ping maliit na paninira lamang ng pagkatao o pagda-divert sa tunay at mas mahalagang usapin ang pamumulitika lalo kung ang kasangkot ay isang prominenteng kandidato o pulitiko.

Sa mga panayam sa media, sasabihin ng politiko, ‘pinupulitika lang nila ako’ o ‘pinupulitika lang nila ang isyu para ma-divert ang atensyon’.

Siyempre, ang ‘nila’ ay iyong kalaban sa pulitika.

Nasangkot sa korap­syon? ‘Pinupulitika lang nila ako.’ May anomalya? ‘pinupulitika lang nila ang isyu’. May eskadalo? ‘Pamumulitika lang ang lahat’.

Para bang kapag sinabing pinupulitika ang pulitiko—lalo na iyong nasa poder!—huwag na dapat patulan. Mali.
Bago ang lahat, balikan natin ang ibig talagang sabihin ng pulitika, kung bakit may salitang pulitika o politika. ‘Polis’ ang etimolohiya ng salitang pulitika. Polis na ang literal na ibig sabihin ay lungsod, siyudad, o anumang lugar na maraming tao. Polis kaya may salitang ‘metropolis’ o ‘metropolitan’.

‘Metropolis’ ang lugar na maraming tao gaya ng Kalakhang Maynila. Mula naman sa salitang ‘polit’ nagkaroon ng salitang politic o iyong mga nakatira sa polis. Citizen.

Nagbago nang bahagya ang kahulugan ng pulitika na ang ibig sabihin ay ang pamamahala sa tao. Na sa totoo lang, kailangan talagang pamahalaan. At ang mga namamahala ay tinatawag na ‘politico’. Kaya naman ang pulitika o ang salitang politics sa Ingles ay maituturing na mismong pamamahala sa lugar na maraming tao.

Agham ang pulitika, ‘ika nga, the science of managing people. Kaya may kursong political science. Pero siyempre, kapag sinabing agham, dapat may mataas na antas ng kaalaman, dapat eksakto, dapat tiyak, dapat napapamahalaan. At dapat maayos.

Madali kasing sabihin ang pamamahala bilang pangunahing trabaho ng pamahalaan. Tayo at ang pa­ngangailangan natin ay dapat natutugunan: maayos na pampublikong ospital, may maayos na imprastraktura, magandang ekonomiya, maayos na edukasyon, at marami pang iba.

Aasahan natin ito dahil nagbabayad tayo, obligado, ng buwis. Awtomatikong kaltas. Kaya naman umaasa tayo sa namamahala—sa totoong kahulugan ng pulitiko—ng kaayusan para sa ating tinitirhang lugar.

Kaya mula dito, tama lamang na ung­katin at linawin ang anumang isyu ng korapsyon, kontrobersya, anomalya, eskandalong kinasasangkutan ng pulitiko. Lalo’t ang sangkot ay buwis natin. Huwag tayong magpadala sa sinasabi nilang ‘pinupulitika lang ako’, dahil ang totoo, ang pamumulitika ay pag-aayos sa pamamahala.

Walang ‘pamumulitika lang’. Hindi kailanman maliit na usapin ang pulitika at pamumulitika. Palagay ko nga, anumang isyung may kinalaman sa pulitika at ‘pamumulitika’ ay dapat seryosohin.

Dahil kung puno ng kontrobersya ang mamamahalang pulitiko sa atin, baka hindi siya epektibong pinuno talaga. Anumang isyu ng pamumulitika ay seryoso at mahalaga. Marapat imbestigahan at ilantad ang katotohanan.

***
Para sa inyong mungkahi at puna, maaari kayong magpadala ng mensahe sa akin sa jwedelosreyes@yahoo.com o sundan ninyo ang aking Facebook account dito: https://www.facebook.com/joselito.d.delosreyes

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More

Privacy & Cookies Policy