Una sa Balita

Pagdamay

By
0 864
Napakagandang salita ng ‘damay’. Sa salitang ito nagmumula ang ‘pakikiramay’. Ito ang madalas sinasabi kapag may namatay na may naiwang ulila. Sasabihin natin sa ulila na nakikiramay tayo.
 
Humihingi tayo ng bahagi ng kalungkutan, iyan ang pakikiramay. Hindi lamang tayo basta nalulungkot, nakikisalo tayo sa pighati. 
 
Lalapitan natin ang sinumang naulilang kaki­lala natin – hindi lamang kapamilya ang nauulila dahil nauulila at nangu­ngulila rin madalas ang mga kaibigan ng yumao – upang sabihin sa kanya na dumadamay tayo.
 
Sasamahan natin ang ating dinadamayan. Makikinig sa kanyang hinaing. Uunawain. Daramdamin natin ang sakit. 
 
Kung sasabayan ng gawa ang pagdamay, at hindi lamang simpleng pagpapaabot ng salita sa comment sa Facebook halimbawa, mas napapagaan at nababawasan nito ang kalungkutan ng sinumang dinadamayan.
 
Sa ating bayan, mas may bigat sa damdamin ang salitang ‘pagdamay’ o ‘pakikiramay’ kaysa pang­karaniwang salin nito sa Ingles na ‘condolence’.
 
Pero nagbabago ang kahulugan ng mga salita kahit pa pare-pareho ang salitang-ugat depende sa kung paano ito ginagamit. Halimbawa na nga ang salitang ‘damay’. 
 
Maaaring gamitin ito sa salitang ‘nadamay’. May konotasyon ang salita ng hindi sinasad­yang pagkakasama sa isang hindi magandang pangyayari. 
 
Nadamay halimbawa sa away. Ilang ulit na ba nating nabasa sa pahayagan na kung sino pa ang nadamay sa away ay siya pa ang nasawi? 
 
Nadamay sa sunog ang katabi ng mismong nasunog na estruktura. Nadadamay tayo sa anumang resulta ng maling desisyon ng kung sino mang may kapangyarihan sa atin: boss o pinuno ng lugar.
 
Nadamay kahit pa hindi naman talaga tayo ang sanhi ng problema. At dahil malakas na kata­ngian natin at bahagi na ng kultura ang pakikisama, kay dali nating madamay. Kung paanong kay dali rin nating makiramay o dumamay. Na, palagay ko, iba sa pagtulong.
 
Paano ba naiiba ang ‘pagdamay’ sa ‘pagtulong’? 
 
Nitong nagdaang kalamidad na sanhi ng bulkang Mayon, maraming kababayan natin ang tumulong sa pamamagitan ng pagbibigay ng relief goods sa mga kababayan natin sa Albay. 
 
Maaaring ang tulong ay pagbibigay ng materyal na bagay o pera. Maaari ring ang pagtulong ay sa paraan ng aksyon, tutulungan ang matanda sa pagtawid sa daan, o pagbubuhat ng dala-dalahan. Naiiba ang pagdamay dahil sa pakikiisa natin sa pighati. At gaya ng binanggit ko sa unahang bahagi ng kolum na ito, pagbahagi sa lungkot at pighati upang, kahit papaano, mapagaan. 
 
Sa kabila ng kabutihan nito, mas detached ang pagtulong. Mas mabilis. Hindi ganito sa pakikiramay. Hindi lamang materyal ang ibinibigay natin, ibinibigay natin ang ating panahon, ang ating sarili. 
 
Maraming nanganga­ilangan ng pagdamay sa bayan natin ngayon. Hindi man pahalagahan ng dinadamayan, mas mabuti pa ring ibigay ang ating panahon at sarili sa nangangailangan ng pag-unawa, kalinga, karamay sa kalungkutang minsan, hindi matutumbasan ng materyal na bagay.
 
Para sa inyong mungkahi at puna, maaari kayong magpadala ng mensahe sa akin sa jwedelosreyes@yahoo.com o sundan ninyo ang aking Facebook account dito: https://www.facebook.com/joselito.d.delosreyes

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More

Privacy & Cookies Policy