Una sa Balita

Naisahan

0 418

Kasama sa malalim na katangian ng kahit anong wika ang magtaglay ng konotasyon ang isang mistulang pangkaraniwang salita. Ibigay na­ting halimbawa ang sa­litang ‘loob’. Maraming inihanay na popular na kahulugan ang Hesuwitang si Paring Bert Alejo hinggil sa salitang ‘loob’.

Sa kaniyang aklat na “Tao Po! Tuloy! Isang Landas ng Pag-unawa sa Loob ng Tao”, tinalakay ng kababayan kong pari mula sa Obando, Bulacan ang iba’t ibang kahulugan ng salitang ‘loob’ lalo’t may taglay itong panlapi o kung kasama ng ibang salita.

Sayang at hindi nabasa ng marami ang isang napakagandang aklat na inilathala noon pang dekada 90.

Hindi nagmamaliw ang bisa ng aklat sa akin. Sa malaking bahagi ng aklat, tinalakay ni Paring Bert (ang gusto niyang itawag sa kaniya bilang palayaw, hindi Father Bert gaya ng pangkaraniwang pari), ang mara­ming sa­litang ang salitang-ugat ay ‘loob’. Kaya bahagi ng pamagat ang “pag-unawa sa loob ng tao”.

Tinalakay niya ang napakasimpleng salitang ‘loob’ bilang pinanggagalingan ng maraming pagkakakilanlan ng tao. Nakaugat ang ‘loob’ sa ating kultura at kasaysayan, sa ating pinakamalalim na pag-unawa sa buhay. Ang salitang loob ang nasa mga salitang saloobin, niloloob, nilooban, looban, at marami—mahigit sandaan!—pang mga salita.

Ngayon, kung bakit ko binabanggit ito ay dahil sa isa pang konotas­yon o ang matalinghagang kahulugan ng loob ay ang paggamit natin ng salitang ‘ob-lo’ o binaligtad na loob.

Sa maraming nakakaunawa ng salitang ‘ob-lo’ lalo iyong nasundan ang pagpapauso ng binaligtad na sa­lita—yorme, etneb, erbi, jep­roks, ermat, erpat—ang tinutukoy dito ay ang loob ng bilangguan o kulungan. Ob-lo o loob ng kulungan. Galing sa ob-lo kapag lumaya na.

May negatibong konotasyon dahil sa pag-unawa na ang nakukulong sa ob-lo ay mga kriminal, may mabibigat na kasalanan. Kaya naman nagiging tatak sa pagkatao ang sinumang galing na sa ob-lo.

Napag-uusapan na rin lang ang mga salitang may negatibong konotas­yon kaya ang pamagat ng espasyo kong ito nga­yon ay ‘naisahan’. Malinaw naman sa atin na nasa ubod ng salitang ito ang ‘isa’. One sa Ingles. Kung paanong nagbago ang kahulugan buhat sa isang neutral na salita tungong negatibong konotasyon ay isang hiwaga ng sociolinguistics.

Naisahan. Kahit sinong pamilyar sa salita, sasabihin sa iyo na ang ibig sabihin niyan ay iyong nakalamang. Nakalamang o nanlamang o nanamantala sa kapwa. Nilamangan nang isang beses ang sinumang naisahan.

Madali nating makilala ang mga ganitong tao. Inisahan ka nang hindi mo inaasahan. Sa totoo lang, naiisahan tayo kapag naman talaga hindi natin inaasahan.

Bakit nangyayari ang pang-iisa? Kapag may isang gustong manamantala sa tiwala ng kapwa. Puwedeng nakapang-isa ang nangutang nang hindi binabayaran. O walang intensyong magbayad simula pa lang.

Pero gayong may salitang inisahan, pero bakit walang dinalawahan o tinatluhan? Dahil ang taong laging nang-iisa sa kapwa ay hindi na nakaisa. Nananamantala na.

Marami ito. Halimbawa, hindi na tayo iniisahan ng mga corrupt na politiko. Dahil paulit-ulit na, kawatan na sila. Pero wala tayong kadala-dala.
***
Para sa inyong mungkahi at puna, maaari ka­yong magpadala ng mensahe sa akin sa a­king Facebook account: https://www.facebook.com/joselito.d.delosreyes

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More

Privacy & Cookies Policy