Una sa Balita

May araw ka rin

0 314

Dahil sadyang matalinghaga ta­yong magsalita at mangusap kaya nabibigyan natin ng ibang kahulugan ang dapat sana ay simpleng pagpapahayag tulad ng ‘may araw ka rin’.

Ipinahahayag ng aklat na ‘Pahiwatig: Kagawiang Pangkomunikasyon ng Filipino’ (2002) na isinulat ni Dr. Melba Maggay, isang batikang akademik at antropologo, ang lagi nating paggamit ng pahiwatig upang magpahayag.

Ayon sa aklat, nakabaon sa ating kultura at pagkatao ang hindi pagsasabi nang deretso bagkus ay kailangang idaan sa pahiwatig.

Maraming dahilan ang binabanggit sa aklat kung bakit ganito tayo magpahayag. Puwedeng hindi natin gustong makasakit ng kapwa kung kaya hindi natin nasasagot nang de­retso ang mga tanong. Gaya halimbawa sa tanong na ‘Maganda ba ang asawa ko?’ Pabirong sasagutin na, ‘matalino naman’ o ‘mabait, at iyon ang mahalaga’.

Kaugnay ito ng pagkahilig din natin sa biruan o siste. Ang mga hindi masabi nang deretsuhan, idinadaan sa biruan. Idinadaan sa pahiwatig o sa maraming pagkakataon, sa pari­nig. Ilan na bang awa­yan ang alam nating nagsimula muna sa parinigan o patama?

Sasabihin ng isa, ‘pinaparinggan mo ba ako?’ Na sasagutin naman ng isa, ‘bato-bato sa langit, ang tamaan huwag magagalit’. Na­galit. Nag-away. Nagsaulian ng kandila. Blocked sa Facebook. Dahil lang sa hindi pinag-usapan nang maayos kung ano man ang problema.

Ang dami nating pahiwatig na, kadalasan, hindi natin napagninilayan. Kaya nga mahirap tayong intindihin ng mga taga-ibayong dagat. Hindi lang kasi ito pagsasalin ng wika. Hindi lamang simpleng translation. Dapat ding makuha ang kahulugan higit sa literal na ibig sabihin. Kaya dapat lang patuloy na pag-aralan ang wika natin kaugnay ng ibang larangan hanggang kolehiyo.

Halimbawa nga itong kakayahan nating makipagtalastasan na puno ng pahiwatig. Tuloy, sa maraming pagkakataon, hindi nagkakaunawaan. Lalo sa panahon ng nagmamada­ling social media. Madaling tipahin ang sa­lita pero mahirap nang matugis ang tunay na nais sabihin. Sa personal na pakikipag-usap nga, nagkakaroon na ng kalituhan, paano pa kung sa pasulat na paraan na hindi nakikita ang facial reaction ng sumulat o nagbabasa?

Kaugnay nito ang pamagat ng column kong ito: ‘May araw ka rin’. Wala naman talaga ‘yan kung hindi masyadong pagninilayan. Lahat naman tayo ay may araw, day sa Ingles. Hindi sun. Pero kapag gi­namit natin ang paha­yag na ito, nagkakaroon ng negatibong konotas­yon. May araw ka rin. At ang araw na ito ay maaaring ganti sa iyong masamang ginawa sa kapwa.

Ipinauubaya natin sa araw na iyon ang ganti. May araw ka rin. Ang ganda lang pagnila­yan dahil ang araw na para sa paghihiganti ay pareho ring araw na ginagamit naman sa salitang ‘kaarawan’. Birthday sa Ingles. Masa­yang okasyon. May pagdiriwang, pagpapasalamat kung bakit sinapit ang kasalukuyang edad.

Parehong salita. Magkasalungat ang ibig sabihin. Ang isa ay paghahangad ng hindi mabuti, ang isa ay pagdiriwang. Hindi ko maipaliwanag nang husto ang ugnayan ng sa­lita at pahayag. Maliit ang espasyong ito. Lahat naman tayo ay may pagkakataon sa ilalim ng araw. Na ang ibig ko talagang sabihin ay hangga’t nabubuhay, may pagkakataong magbago at ma­ging mabuti.

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More

Privacy & Cookies Policy