Una sa Balita

Kapitan, makakapitan

By
0 640

Napapanahon na naman ang salitang ‘kapitan’. Ilang araw na lang, sa Mayo 14, magluluklok tayo ng mga pinuno ng ating barangay, ang pinakamaliit na political unit sa ating bansa.

Kakampanyahin tayo – mistulang liligawan para makamit nila ang ating minimithing boto – at maghahalal ng pinuno: isang punong barangay at pitong kagawad, at kung re­histradong kabataan ka, Sangguniang Kabataan, sa mahigit 42,000 na barangay sa buong bansa.

Umiikot lamang muli ang kanilang mga pla­taporma sa halos kabisado na nating li­tanya: kalinisan, kapayapaan, kaligtasan, paliga ng basketball, kalusugan, libreng tuli, at marami pang ibang paulit-ulit na nating narinig, inasahan, at karamihan, nabigo.

Parang napakasimple lang naman ang maging pinuno ng barangay, pero sa totoo lang, hindi. Sa kabila ng panlilibak sa mga pinuno ng barangay kapag nakikita nating marumi ang barangay, o kapag laging may krimen, o walang gamot sa health center, ang totoo, napakalimitado ng kapangyarihan ng bumubuo ng Sangguniang Barangay.

Bilang Sangguniang Barangay – isang punong barangay at walong kagawad (kasama ang isang SK Chairman) ay may 12 batayang gawain na nakatala sa Republic Act 7160 na higit na kilala bilang Local Go­vernment Code (LGC), ang masasabing bibliya ng mga naglilingkod sa lokal na pamahalaan mula barangay hanggang pamahalaang lalawigan.

Ang mga kagawad naman ay inihahalal upang magbalangkas ng resolusyon at ordinansang pambarangay. Itong pagba­langkas ng batas ang batayang gawain ng mga kagawad.

Ngunit ito man ay hindi simple dahil dapat ang ordinansa o kautusan ay hindi tumataliwas o kumukontra sa mas mataas na batas tulad ng ordinansa ng Sangguniang Bayan kung saan sila kabilang.

Hindi rin maaaring taliwas sa ordinansa ng Sangguniang Panlalawigan at lalong hindi uubra ang kautusang salungat sa batas na umiiral sa bansa.

Samantala, ayon sa LGC, ang kapangyarihan ng punong barangay o higit na kilala bilang Kapitan, ay 15 lamang. Anumang higit dito ay maaaring maglagay kay Kapitan sa kaso.

Maaaring ma-download ang LGC sa internet. I-type lamang ang RA 7160 sa Google at marami nang website na magbibigay ng lib­reng sipi ng batas para malaman natin kung ano-ano ang gawain ni Kapitan.

Speaking of Kapitan, kung inaakala ninyong ‘kapit’ ang salitang-ugat ng salitang ‘Kapitan’, nagkakamali kayo. Bagama’t magandang isipin na makakapitan natin si Kapitan sa oras ng ating pangangaila­ngan.

Ang etimolohiya ng salitang ‘Kapitan’ ay buhat sa salitang Latin na ‘capit’ na ang lite­ral na kahulugan ay ulo. Si Kapitan ang ulo ng barangay. Mula sa salitang capit din kung kaya may salitang kapitolyo, capital at capitol. O para sa hatol na kamatayan, capital punishment.

Ang dating tawag sa Kapitan na Kabesa buhat sa Español ay literal na nangangahulugan ding ulo. Buhat din sa salitang ito ang kabesado o saulado.
Sa pangalan pa lang, tunay na dapat nakakapitan si Kapitan, ang ulo at pinuno ng ating barangay.