Abante Online
Abante is the leading Tagalog-language tabloid paper in the country.

El Filibusterismo nobelang may katutuan at walang kupas

0 48

Bilang paggunita sa 160th araw ng kapanganakan at 125th anibersaryo ng pagkamatay ni Dr. Jose Rizal ngayong taon, ang Vibal Foundation ay ipinahayag kamakailan ang paglulunsad ng mga sumusunod na walang kupas na nobelo, ang critical edition ng Jose Rizal’s El Filibusterismo na ang may akda ay si Isaac Donoso at ang E. San Juan Jr.’s Sisa’s Revenge: José Rizal’s Sexual Politics and Cultural Revolution.

Ang El Filibusterismo ni Jose Rizal ay nagsisilbi bilang kapanapanabik na karugtong at pagdiriwang sa kanyang unang nobela, ang Noli Me Tangere na naglantad ng mga sakit ng isang nabubulok na lipunan dahil sa mga banyagang naghaharing uri.

Sa kanyang ikalawang nobela, ipinakita ni Rizal ang dalawang magkasalungat na landas para mapigilan ang kanser sa na lumalamon sa lipunan – ang mapapayapang pamamaraan sa pamamagitan ng pagbubukas ng paaralan na magtuturo ng wikang Kastila sa mga Pilipino o kaya isang rebolusyon na ang hudyat ay ang malagim na pagsabog na mangyayari sa tahanan ni Kapitan Tiagokung saan may kasalan.

Ang bilingual quincentennial edition, ang pinakabagong karagdagan sa Vibal Foundation’s Filipiniana Clasica. Ang nobela ni Donoso ay isang matapat na reproducksypn ng edicion principe na inilathala sa Ghent noong 1891 at may kalakip itong comparative annotation ng mga pagwawasto ni Rizal, mga emendasyon pati na rin ang pagtatanggal mula sa orihinal na manuskrito at ang pangwakas na nakalimbag sa teksto, na ginagawang kauna-unahang kritikal na edisyon.

Ang edisyon ni Isaac Donoso ng El Filibusterismo at ang kanyang kasamang kritikal na edisyon ng Noli Me Tángere ay nagsisilbing tiyak na mga edisyon ng dalawang pundasyong ito na nobela na naglunsad ng isang buong bansa.

Ang kamangha-manghang disenyo ng pabalat ng nobela ay likha ni Toti Cerda na mas lalong nagpapaigting sa mga madidilim at kahindik-hindik na mga pangyayari at mga katauhan sa nobela ni Rizal.

Sa ika-anim na re-edition ng Sisa’s Vengeance, ang respetado nitong may akda, si Prof. E. San Juan Jr., ay sinasagot ang tanong na “Sino nga ba ang totoong Jose Rizal?”

Inaanyayahan ng aklat ang mga mambabasa na tingnan ang sikat na imahen ni Rizal upang maunawaan ang kanyang mga ideya na nakalarawan sa kanyang akda at kung paano ang mga ideyang ito at paniniwala na hinubog ng mga pangyayari sa kanyang buhay.

Ang nobela ay muling pagsusuri sa kahalagahan ng diskurso ni Rizal tungkol sa kalayaan, karapatang pantao at pambansang kalayaan, na nakasentro sa paglaya ng mga kababaihan at mga pagsasama nito sa kabuuang kalayaan ng isang bansa.

Ang mga tauhan ng nobela tulad nina Simoun, Padre Florentino at iba pa ay pawang sumasalamin sa mga partikular na aspekto ng paglalarawan nito sa lipunan. Mahirap na ituro ang isang solong tauhan bilang tagapagsalita na nagsasabing ang kabuuan ng mga paniniwala ni Rizal.

Malinaw na binibigyang diin ng may-akda na kinilala ni Rizal ang pagkakapantay-pantay ng kasarian bilang pangunahing sangkap ng pambansang kalayaan at ang kanyang pagpuna sa kolonyal na lipunan ay makikita sa mga pagdurusa na kinakaharap ng mga kababaihan sa kanyang kathang-isip na akda. Ang pagiging sobrang masunirin at katahimikan ay tila sanhi ng trahedya para sa mga babaeng tauhan ni Rizal. Sa gayon, ang hustisya sa kasarian, bilang bahagi ng isang kontra-hegemonic na rebolusyon, ay magiging paghihiganti ni Sisa.

Ang Vibal Foundation, na gumawa at naglathala ng dalawang nobela ay itinatag noong 2007. Ito ang philanthropic arm ng Vibal Group. Ang pangitain nito ay upang makisali ang mga Pilipino sa talakayan tungkol sa intelektwal ng kasaysayan, kultura at sining ng Pilipinas sa pamamagitan ng pagbibigay ng magaganda at malalim na mga naka-print at digital na materyales.

Ang mga katuwang nitong institusyon ay angh National Historical Commission of the Philippines; National Museum of the Philippines; Philippine Departments of Labor and Education; San Agustín Museum; UP Jorge B. Vargas Museum; Ateneo Art Gallery; Biblioteca Historica, Universidad Complutense, Madrid; International Rice Research Institute; Galleria Duemila; Gallery Genesis; at Premio Zóbel.

Leave A Reply

Your email address will not be published.