Una sa Balita

Dito sa mundo natin

By ,
0 366

Malinaw, ito ang tahanan natin. Ito ang daigdig. Ito lamang ang minumutyang planeta na may kakayahang magbigay ng buhay sa gaya natin. Hangga’t walang natutuklasan ang mga astronomo, natatangi ang daigdig.

Dahil natatangi, dapat alagaan. Hindi dapat sirain o pahirapan. Lahat ng nabubuhay at umaasa sa pagbibigay buhay ng daigdig ay dapat ding alagaan at sinupin. Pati na ang likas na yaman. Lalo ang likas na yaman!

Matagal na itong ipinaliliwanag sa atin ng mga eksperto sa bawat pagkakataong nagkakaroon ng pagbabago sa klima ng mundo, climate change sa popular na termino, na dapat alagaan at bawasan kung hindi man tanggalin ang sanhi ng polusyon.

Pero bukod sa denotas­yon ng mundo, o iyong literal na kahulugan nito, mayroon ding mas malalim na kahulugan, o konotasyon, ang daigdig nating ito.

Hindi talaga ang eksaktong mundo kung hindi ang paraan kung paano tayo namumuhay dito.

Napag-usapan namin ito noong isang araw ng mga kapwa ko propesor sa unibersidad na pinagtuturuan ko nga­yon. Katatapos lang ng graduation ng aming kolehiyo, sabay-sabay kaming kumain at sa pagitan nang pagnguya ang masayang kuwentuhang nagawi nga sa mahiwagang salitang ito.

Nagtatawanan kami dahil mula sa isang harmless na salitang ‘mundo’, kapag nilagyan na ng panlapi o affix, nagbabago na ang kahulugan. Halimbawa ang salitang ‘kamunduhan’.

Pambihira nang gamitin o ‘di kaya’y marinig sa pang-araw-araw na gamit. Pero malinaw pa rin sa age group ko ang salitang ‘kamunduhan’ na kasingkahulugan din ng ‘makamundo’.

Sa mga hindi pamilyar sa salitang ‘makamundo’ at ‘kamunduhan’, hindi ito nangangahulugang mapagmahal sa mundo. Malayong-malayo ito sa kahulugan ng makakalikasan at environmentalist. Sa puntong ito lubos ang aming tawanan. Nagbiruan kung sino-sino ba sa amin ang makamundo pero hindi makakalikasan.

Ano ang makamundo at kamunduhan? Wala itong kinalaman sa denotasyon ng daigdig. Sa halip, ang ibig sabihin nito ay ang paghahangad sa materyal na bagay, yaman, at pagnanasang senswal higit sa paghahangad na makatulong sa kapwa at maging mabuti.

Sa madaling salita, ang maging makamundo ay iyong gawaing nagbubunsod ng kasalanan. Makamundong gawain ang kabaligtaran ng makalangit o mabuting gawain kung sisipatin sa lente ng espiritwalidad.

Bagama’t sa biruan naming napag-usapan, alam kong makahulugan ang kaswal na kuwentuhang iyon. At hindi lang sa salitang makamundo at kamunduhan nagwakas ang talakayan.

Napag-usapan namin na kapag binabanggit ang salitang hayop, nagiging iba ang kahulugan nito kapag ginamit bilang hindi magandang pantawag sa tao. Hayop dahil wild, dahil hindi nagwawala, dahil hindi na nag-iisip o nagninilay katulad ng tao.

Biruan nga namin, bakit ang animal husbandry ay hindi isinasalin bilang ‘kahayupan’? Sa halip, isinasalin ito bilang paghahayupan. Makabuluhan ang tala­kayan namin dahil lamang sa mga harmless na salitang nagbabago ang kahulugan, depende sa konteksto, depende sa intensiyon.

***
Para sa inyong mungkahi at puna, maaari kayong magpadala ng mensahe sa akin sa jwedelosreyes@yahoo.com o sundan ninyo ang aking Facebook account dito: https://www.facebook.com/joselito.d.delosreyes