Una sa Balita

Bolahan

0 746

Nakatutuwa ang salitang ‘bolahan’. Pinoy na Pinoy. Alam naman kasi n­ating napakapopular ng larong basketball sa atin. Kulang na lang, ituring na-ting pambansang laro ito kung ang pagbabatayan ay popularidad. Laganap na laganap sa bansa.

Oo, popular ang boksing at volleyball, pero meron ka na bang nakita o napuntahang bayan o kabayanan o plasa na ang nasa sentro ay ring ng boksing o volleyball court? Hindi ba’t ang nasa sentro, ang kumakain ng pinakamalaking espasyo at pinakamagandang pwesto sa gitna ng bayan ay ang basketball court?

Isa ang basketball court sa panukat sa kaunlaran ng isang lugar. Mayroong napabayaan. Hindi pantay ang court. Umuuga ang ring at sira-sira ang board. Meron din namang kumpleto sa bubong, bleacher, fiberglass board, tablang kahoy, electronic scoreboard.

Kahit pa implu-wensiyado ng dayuhan partikular na ang mga Amerikano na siyang nagdala ng basketball sa ating bansa, ilan sa mga kakilala mo ang naglalaro ng basketball higit sa sepak takraw, kung mayroon man?

Hindi ba’t sa mga liga sa barangay, sinasakop ng dibisyon ng basketball mula paslit hanggang lolo? Sinong kalalakihan ang hindi naging manlalaro ng basketball kahit bangko o iyong hindi napapasok sa laro? Siguradong mas marami kesa boksing.

Ganito kalaganap ang basketball kaya nga napasok na nito ang pinakamalalalim nating pagkatao. Katunayan ang salitang ‘bola’ at ang iba’t ibang kahulugan nito.
Gusto kong sipatin ang pagkahilig natin sa larong basketball bilang impluwensiya sa pagkakaroon ng salitang ‘bolahan’ o ‘binola’ na, bagamat may malapit na kahulugan sa laro, ay may kahulugan namang halos negatibo kung paano natin ginagamit.

Gaya ng nabanggit ko sa simula ng artikulong ito, nakatutuwa ang salitang ‘bolahan’ o ang iba pang salitang kaugnay nito: binola, mambobola, bolero. Walang ganitong gamit ang Ingles sa salitang ball na kasingkahulugan ng binola sa atin. Kaya nga walang direktang salin ang salitang bolahan sa Ingles.

Pwedeng ipilit pero nakatutuwa at nakatatawa ang resulta. Halimbawa: Bolahan lang ang nangyaring pagpupulong ng mga pulitiko. Na isasalin sa paraang ganito: The meeting of the politicians were all but balling.

Kasama ito sa hiwaga ng pagsasaling-wika. May approximation lamang, walang katumbas na katumbas lalo’t ang salita ay dulot ng kulturang hindi lehitimo sa gumagamit gaya ng basketball na isang larong bunsod ng dayuhan.

Gayong hindi malinaw kung paano at kailan nakapasok sa gunam-gunam ng mamamayan ang salitang ‘bola’ bilang pantumbas sa pinagla-ruan ay hindi naman naging sagabal para kupkupin ang pandiwang ito nang buo.

Malinaw sa atin kung ano ang ibig sabihin ng pambobola. Hindi lang ito basta pinaglaruan. Ito ay ang pagsasabi ng magagandang kata-ngiang, minsan, ay hindi na kapani-paniwala. Ang may kakayahang mambola ay tinatawag na bolero lalo’t paulit-ulit itong ginagawa lalo kung nanliligaw.

Gayunman, hindi lang para sa panliligaw ang pambobola. Madalas itong mapanood sa telebisyon o mabsa sa pahayagan o internet. Kaliwa’t kanan ang pagpapaganda ng paglalarawan sa isang pangyayaring wari ay napakaganda ngunit hindi naman. Ganitong-ganito tayo binobola ng pulitiko. Pero ang mas masakit, naniniwala ang karamihan sa atin.

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More

Privacy & Cookies Policy