Abante Online
Abante is the leading Tagalog-language tabloid paper in the country.

Ambag ng pari na mula sa Poland sa bansa

0 45

Ngayong Pasko ng Pagkabuhay sa taon ng ika-500 taon ng pagdating ng Kristiyanismo sa Pilipinas, nais kong magbigay pugay sa ambag ng kaparian sa ating kultura.

Maraming beses na tinalakay sa kasaysayan ang mga abusadong prayle sa panahon ng Espanyol. Para sa mga Propagandista, maraming prayle ang umabuso sa kapangyarihan. Totoo ito. Pero hindi ibig sabihin lahat sila ay naging masama. Kailangan ring makita ang kanilang ambag sa ating kultura.

Yung mga Amerikano, itinuro ang Ingles sa ating lahat sa kanilang mga pampublikong paaralan at nagkaroon ito ng malaking epekto sa ating kultura. Kumbaga, tayo ang nag-adjust sa kanila. Ang mga prayle naman, sila ang nag-adjust. Upang makausap tayo, sila na lang ang gumawa ng mga diksyunaryo ng iba’t ibang wika sa kapuluan. Gayundin, upang maintindihan nila ang ating mga pananaw, nirekord ng ilan sa kanila ang ating kultura. Kung hindi dahil sa kanila, hindi natin malalaman sa kasalukuyan ang ating matandang kultura na noon ay pinagpapasa-pasa lamang sa mga pasalitang tradisyon.

Isa sa mga prayleng ito at si Padre Francisco Ignacio Alcina, isang Heswita na 36 na taong namalagi sa Leyte at Samar. Sinulat niya ang siyam na bolyum na “Historia de las islas e indios de Bisayas, 1668” kung saan nirekord niya ang mga matatandang gawi, tradisyon, paniniwala, mga tula, awitin, at epiko ng mga Bisaya. Sa kasamaang palad, namatay siya noong 1674 at hindi nailathala ang sulat-kamay niyang mga tala na ang ilan pa dito ay ginamit na pambalot lamang ng gamot sa botika.

Noong 28 Agosto 1958, isang paring mula sa Poland ang nadestino sa Samar, si Padre Cantius Kobak, isang Pransiskano. Dahil sa kawalan ng mga nakalathalang mga batis pangkasaysayan ng isa sa pinakamahirap na bansa sa Pilipinas, kinontak niya ang punong himpilan ng mga Heswita sa Roma upang hilingin ang mga rekords ng kanilang mga misyon ukol sa Samar na pinadala sa kanya sa pamamagitan ng microfilm. Isa sa kanyang nakuha ay ang kopya ng sulat-kamay na “Historia” ni Padre Alcina na matiyaga niyang ipinatipa at isinalin sa Wikang Ingles. Noong taong 2000, inilathala ito bilang “History of the Bisayan People in the Philippine Islands” na isang dambuhalang hakbang upang maintindihan ang Pilipinas bago dumating ang mga Espanyol.

Sa pakikipagtulungan sa Embahada ng Republika ng Poland sa Pilipinas, inilathala ni Carl Sanchez Bordeos ang “Extraordinary Life and Work of Fr. Cantius Kobak, A Polish Priest and Historian in the Philippines” kung saan isinulat niya ang mga iba pang ambag sa kultura ng “Pinakadakilang Historyador ng Samar.” Mahalaga si Padre Kobak sa Kwinsentenaryong ipinagdiriwang natin sa kasalukuyan sapagkat may mga pag-aaral siya ukol sa pagdaong ni Magellan sa Homonhon, 500 taon na ang nakalilipas kung saan binigyan siya ng pakikipagkapwa-tao ng mga Pilipino.

Wala sa kulay ng balat makikita ang pagmamahal sa Pilipinas.

In-house Wendys Banner – square

Leave A Reply

Your email address will not be published.