Sa loob ng mga piitan sa ating bansa, alam ‘nyo bang bukod sa pagsisiksikan, isa pang malaking problema ay ang kakarampot na P70 kada araw lamang ang nakalaan na badyet para sa almusal, tanghailan at hapunan ng mga nakakulong o ang mga tinatawag na person deprived of liberty (PDL)?
Nagpanukala noon ang Department of Justice (DOJ) sa hearing ng kanilang kagawaran para sa taong 2024 na itaas kahit man lang sa P100 kada araw ang food allowance ng bawat PDL.
Kulang na kulang ang P70 lalo na’t patuloy na nagtataasan ang mga bilihin. Pero hindi napaunlakan ang hiling ng DOJ dahil sa laki ng halagang kakailanganin na aabutin sa bilyun-bilyong piso.
May panukalang batas ang inyong Kuya Pulong para makatulong sa kakulangan ng pagkain sa mga kulungan. Ang House Bill (HB) 3541 na inihain namin nina Benguet Congressman Eric Yap at ACT-CIS Partylist Congressman Edvic Yap ay may layuning magkaroon ng programang agricultural livelihood program sa mga kulungan na may mga malalawak na lugar na puwedeng pagtaniman.
Sa ilalim ng bill, boluntaryo ang pagsali sa programa ng mga PDL. Bibigyan din sila ng karampatang training para sa pagtatanim.
Ang Department of Agriculture (DA) ang magsusuplay ng mga binhi, pataba, kagamitan at teknolohiya para maipatupad ang agricultural livelihood program. Ang DA rin ang gagabay sa mga opisyal ng mga kulungan para mapamahalaan ng maayos ang programa at mabigyan ng training ang mga PDL.
Bukod sa magkakaroon ang mga PDL ng pagkukunan ng masustanyang pagkain, ang isa pang kagandahan ng programang ito ay ang mga sasali ay kikita pa. Babayaran slla ng minimum wage sa kanilang pagtatrabaho sa taniman.
Nakasaad din sa bill na kapag may sobrang ani ay maari itong ibenta at ang kikitain ay ilalagay sa itatatag na Prison Agricultural Revolving Fund (PARF) ng bawat jail facility na may agricultural livelihood program.
Kalahati ng malilikom ng PARF ay ibibigay sa mga PDL na kalahok sa programa bilang mga dividends. Ang matitira sa PARF ay gagamitin para mapaganda ang pasilidad ng kulungan at magkaroon muli ng panimulang pondo para sa susunod na taon.
May kahalintulad ng ganitong programa ang isinasagawa ngayon ang Bureau of Corrections (BuCor), DA at mga pribadong kumpanya sa Iwahig Prison and Penal Farm sa Palawan.
May halos 500 PDL ang makikinabang sa programa ng Iwahig.
Kung maipapatupad ito sa lahat ng jail facility na may taniman sa pamamagitan ng pagsasabatas ng ating bill, bubuti ang mga kalagayan ng mga PDL.
Gaganda hindi lamang ang kanilang pisikal na kalusugan kundi maging ang kanilang mental health dahil ang pagkakaroon ng pagkakaabalahan at pagiging produktibo habang nasa loob ng kulungan ay makakagaan sa kanilang dinadalang mga problema.