Paglabas ng pitak na ito, isang tulog na lamang at malalaman na kung sino ang magiging ika-44 na pangulo ng makapangyarihang Estados Unidos.

Maraming mga Pilipino, kasama na ako, ang matamang nagmasid sa kampanyang nagdaan, bagama’t hindi naman tayo Amerikano o bumuboto roon.

Siguro’y dahil nga sa ang kandidato ng Democrats ay si Barack Obama, na kauna-unahang kandidato sa pagka-pangulo na itim ang balat. At kung siya’y magwawagi, tulad ng inaasahan ng mga surveys, siya ay gagawa ng kasaysayan bilang kauna-unahang itim na pangulo sa Amerika.

Tanda ko pa nga noong 1960, nu’ng ako’y kauumpisa lang magsuot ng mahabang pantalong khaki (ang uniform namin noon sa elementarya ay khaki na “corto” o short pants, at noong high school ay khaki pa rin, pero “largo” na o long pants, at puting polo shirt na may nakaburdang “badge” ng iskwela­han), tayo rito sa Pilipinas ay interesadung-interesado rin, dahil sa kauna-unahang pagkakataon, may maaaring maging pangulo ng Amerika na Katoliko, si John Fitzgerald Kennedy. Bago kasi naging pangulo si Kennedy, pulos Protestante ang nana­nalo sa Amerika, kung saan sila’y nakararami, ‘di tulad dito sa atin. Doon nga nanggaling ang kasabihang dapat ay maging “WASP” para manalo sa kanilang panguluhan...“White, Anglo-Saxon Protestant”.

Tayo’y lubhang nakatutok sa kampanya nila ngayon hindi lamang dahil ito ang kauna-unahang pagkakataon na naglalaban ang isang itim at isang puti, isang bata (47-anyos si Obama) o isang matanda (si McCain ay 72 anyos na), kundi dahil nakatutuwang pakinggan ang kanilang mga debate, at nakahahanga ang sistema ng kanilang kampanya na bukas na bukas at nakatuon sa mga isyu at mga pagkakaiba ng pananaw at paninindigan.

Dito kasi sa atin, pagandahan ng advertisement, papogian, patalbugan sa popularidad, at padamihan ng kwartang ginugugol, imbes na suriing mabuti ang kakayahan at kaugalian ng isang kandidato.

Sa Amerika, maging sa ibang mauunlad na bansa at matagal ng mga demokrasya, sadyang sinusuri ng mga botante ang kakaya­han, pati na ang nakaraan ng isang kandidato, upang magkaroon ng tanawin sa kanilang ugali, na siya namang mahalagang batayan kung paano mamumuno ang isang kandidato. Matamang inihaham­bing ang kanilang mga pananalita at paninindigan sa mga isyu noon, kung ihahambing sa sinasabi’t pinapangako nila ngayon.

Liban sa mga kadahilanang iyan, hindi tayo dapat lubos na mabahala, o umasa, sinuman ang manalo sa Nobyembre 4 (Nobyembre 5 dito sa atin), bilang ika-44 na pangulo ng USA. Hindi magbabago ang takbo ng ating pamumuhay.

Sa totoo lang, hindi na tayo masyadong importante sa mga Kano, lalo na at wala namang base militar na rito. Maging si Obama o McCain ang magwagi, hindi gaanong magbabago ang pananaw na iyan ng Amerika sa ating bansa. Lalo na nga at sila’y sadlak sa matinding krisis pinansyal, ang pagkakaabalahan ng sinumang pre­sidente ng Amerika ay ang pansariling mga suliraning ekonomiko at pinansyal.

At kung si Obama ang mananalo, gaya ng binabansag ng mga surveys, hindi ito maaasahang magsimpatya kay Donya Gloria, lalo na at kilala niya ang ugali at kawalan ng paninindigan nito. Malamang ay kumunsulta pa siya kay Pangulong Yudhuyono ng Indonesia, na batay sa aking kaalaman, ay wala ring respeto sa Donya.

Kung si McCain, baka pa sakali, kasi malapit si Ronaldo Puno sa mga tauhan at alalay sa kampanya nito. Noon kasing tumira si Puno sa Amerika nu’ng panahon ni Pangulong Cory, naglingkod ito sa isang malaking PR firm na ang pinakamalaking kliyente ay si Ronald Reagan, noon ay pangulo ng Amerika. Ang ilan sa mga nakilala niya noon ang siyang nagpapatakbo ng kampanya ni McCain ngayon.

Iyan ang isa sa mga dahilan kung bakit ako’y mas umaasang mananalo si Obama, at matalo si McCain.

***

Nakikiramay tayo ng lubos kay Senador Ping Lacson at sa kanyang mga kaanak, sa pagpanaw ng kanilang inang si Ginang Maxi­ma Lacson, sa edad na 87-anyos.

(banayo_at@yahoo.com at litobanayo.blogspot.com)