Papayagan na ng Korte Suprema na mu-ling masalang
sa Senate probe si Commission on Higher Education (CHED) Chairman
Romulo Neri hinggil sa nalalaman nito sa kontrobersyal na National
Broadband Network (NBN)-ZTE deal.
Ngunit may kondisyon ang kataas-taasang hukuman at ito’y ang
patuloy na pagpapahintulot na i-invoke pa rin ni Neri ang ‘executive
privilege’ sa mga katanungang tatanggihan nitong sagutin sa
muling pagharap sa joint hearing ng Senate Blue Ribbon committee
at committee on trade and commerce.
“He may invoke once more the executive privilege with
respect to certain questions...then a supplemental petition will
be filed to be resolved by the Court,” ani Supreme Court (SC)
Chief Justice Reynato Puno sa inilatag nitong panukala kahapon bilang
solusyon sa gitgitan sa pagitan ng Senado at ni Neri.
Ipinaliwanag naman ni Associate Justice Antonio Carpio na sa kasalukuyan
ay mayroong tatlong katanungan na ipinukol ng Senado kay Neri sa
September 26, 2007 hearing nito kung saan in-invoke nito ang ‘executive
privilege’. Ngunit kung sakaling matuloy ang muling pagsalang
ng opisyal sa Senate hearing ay makakabuti umanong ipunin ang
lahat ng tanong na sasalagin ni Neri gamit ang ‘executive
privilege’ at saka nila ito diringgin muli para desisyunan.
“We will appreciate more the issues raised if more questions
will be asked and executive privilege will be used against
these questions,” anang mahistrado.
Nakabitin
Agad naman itong sinang-ayunan ng panig ni Neri sa pamamagitan
ng pangunahin nitong abogadong si Atty. Antonio Bautista subalit
naiwang nakabitin kahapon ang panukalang inilatag ng SC matapos
na mabigong mag-commit ng kanilang kasagutan ang mga nagsidalong
senador.
Ikinatwiran ni Sen. Alan Peter Cayetano, chairman ng Blue Ribbon
committee, na mayroon silang kapangyarihan na idetermina kung tama
ang pagkakagamit ng ‘executive privilege’ at kung
naniniwala silang walang matibay na basehan ang invocation nito
ay maari nilang puwersahin na sumagot ang isang executive official
sa pamamagitan ng contempt powers.
“We cannot accede to something that will lessen the powers
of the Senate or change its rules,” anang senador.
Habang isinusulat ang balitang ito ay sinusubukan pa ring kunin
ni Cayetano ang opinyon ng iba pang senador ukol sa panukala
bago sila makapagbigay ng sagot sa Mataas na Hukuman. Kailangan
umanong makuha ang posisyon ng mayoryang senador sa usaping ito.
Kontrobersyal na mga tanong
Narito naman ang ilang katanungan sa September 26 hearing kung saan
isinangkalang ni Neri ang ‘executive privilege’
Sen. Kiko Pangilinan: Meron pa bang ibang pag-uusap kayo ni GMA
tungkol sa kontrata? Nag-follow up ba si GMA sa’yo? Totoo
ba na sinabi n’ya na ituloy mo pa rin ang kontrata?
Sen. Loren Legarda: If any higher government official dictated that
the ZTE project be given priority? If you discouraged the President
against pursuing the ZTE deal?
Sen. Pia Cayetano: That’s a nice project but why are they
doing that?
Gitgitang Neri-Senado
Ang ‘oral argument’ kahapon ay isinulong upang resolbahin
ang gitgitan sa pagitan ni Neri at ng Senado dahil sa patuloy na
pagtanggi ng huli na muling dumalo sa broadband probe ng una
gamit ang Executive Order 464 at ang rasong wala na siyang
puwedeng sabihin pa sa Senado dahil sakop na ng ‘executive
privilege’ ang iba pa niyang nalalaman tungkol sa NBN-ZTE
deal.
Nag-isyu ng arrest warrant ang Senado laban kay Neri ngunit agad
namang nagpasaklolo ang opisyal sa SC at dito ay nag-isyu ng ‘status
quo’ order ang kataas-taasang hukuman.
Nagsidalo sa panig ng Senado sina Senate President Manny Villar,
Senate majority leader Francis ‘Kiko’ Pangilinan at
Sens. Cayetano, Mar Roxas, Rodolfo Biazon, Benigno ‘Noynoy’
Aquino III, Loren Legarda at Pia Cayetano.
‘No show’ naman si Neri at sa halip ay ang abogado lang
nitong si Bautista ang kumatawan sa kanya.
Ilang mahistrado ang naghanap kay Neri ngunit ikinatwiran ng abogado
nito na pinayuhan umano niya itong huwag nang dumalo dahil hindi
naman kailangan.
Bunga nito, si Bautista ang ginisa nang husto ni Associate Justice
Carpio.
Unang ipinukol ng mahistrado ay kung bakit may pagtatangkang huwag
ituloy ang kontrata kung talagang walang anomalyang bumabalot
dito.
Piniga rin ni Carpio si Bautista kung ano ang basehan ng invocation
ng ‘executive privilege’ ni Neri sa mga katanungan ng
mga senador.
“You cannot make general statements about executive
privilege. It has to be specific enough for us to believe that indeed
diplomatic relations and military secrets will be impaired. If you
just say “may”, then we will not take it,” pahayag
ni Carpio nang sagutin siya ni Bautista na “maaaring”
makaapekto sa diplomatic relations ng Pilipinas at China ang mabubunyag
sa testimonya ni Neri.
Sa panig naman ni Associate Justice Adolf Azcuna, sinabi nitong
sa panahon ng kaduda-duda o malabong sitwasyon ay mas dapat umanong
papanaigin ang ‘transparency’ kaysa ‘executive
privilege’.
“The rule is transparency, the exemption is executive
privilege. In case of doubt, we should rule in favor of transparency,”
anang mahistrado. (With Boyet Jadulco)
|